Starożytny Egipt, cywilizacja egipska lub też cywilizacja starożytnego Egiptu to wysokorozwinięta kultura w dolinie Nilu z całym wachlarzem osiągnięć technicznych, naukowych, politycznych i kulturowych, która trwała około 3500 lat. Państwo to rozwinęło się dzięki corocznym, regularnym (a co za tym idzie dającym się przewidzieć) wylewom Nilu, który przynosił żyzne muły zapewniające przy odpowiednim nakładzie sił i środków oraz odpowiedniej organizacji, dwukrotne, wysokie plony w ciągu roku. Dzięki tak sprzyjającym warunkom naturalnym rolnictwo, które stanowiło podstawowe zajęcie ludności, zapewniało nadwyżki żywności, co pozwalało na jej magazynowanie na okresy nieurodzaju oraz na eksport. Równocześnie - od początku IV tysiąclecia p.n.e.- posługiwano się w Egipcie żaglowymi łodziami do transportu materiałów po Nilu i opanowano obróbkę miedzi.
 Pod koniec tego tysiąclecia zaczęto stosować pismo hieroglificzne, które zostało odczytane w 1822 roku, dzięki czemu historia starożytnego Egiptu jest dość dobrze znana. Państwem kierowali dynastyczni królowie - zwani od okresu Nowego Państwa faraonami, którym przydawano boskie pochodzenie, uznając ich za synów boga-słońca Re (Ra). Wierzono w ich nieśmiertelność i dlatego mumifikowano ciała zmarłych władców, umieszczając je w specjalnie w tym celu budowanych grobowcach. Z biegiem lat grobowce te przekształciły się w monumentalne, kamienne piramidy (w okresie Starego i Średniego Państwa), by następnie w czasach Nowego Państwa przekształcić się w imponujące podziemne kompleksy korytarzy grobowych. Państwo zorganizowane było sprawnie i rozwijało się przez wiele wieków bez poważnych zagrożeń zewnętrznych, dzięki pustyniom, które odgradzały je ze wszystkich stron od innych państw i ludów. Zamożność swą zawdzięczało eksploatacji licznych złóż złota i miedzi.  
Dużą rolę w życiu Egipcjan odgrywały wierzenia religijne. Czczono głównie siły przyrody. Szczególnym kultem otaczano Nil i słońce. Licznym bóstwom przydawano postacie ludzkie z głowami zwierzęcymi (Horus z głową sokoła, Chnum z głową barana). Wierzono, że bóstwa przebywać mogą w ciele świętych zwierząt, za jakie uważano czarnego byka, zwanego Apisem, a także krokodyle, ibisy, jastrzębie i koty. Ku czci bogów wznoszono gigantyczne kamienne świątynie, którymi opiekowali się kapłani, gromadzący w nich wielkie bogactwa. Kapłani, obok faraonów, stanowili również istotny czynnik w sprawowaniu władzy, a nierzadko to właśnie oni tak naprawdę rządzili w kraju. Posiadłszy wiedzę o zjawiskach przyrody, wprowadzili podział roku na 12 miesięcy i 365 dni (zobacz: kalendarz egipski), potrafili przewidzieć zaćmienie słońca i wylewy Nilu, kierowali pracami nawadniającymi i budowlanymi.

       Chronologia dziejów starożytnego Egiptu budzi wciąż wiele kontrowersji, a rozbieżności sięgają czasami dziesiątek, a nawet setek lat. W poniższym zarysie dziejów Egiptu w starożytności przyjęty jest tylko jeden z wariantów chronologii, zaakceptowany przez znaczną część egiptologów.

• Okres Predynastyczny (ok. 6000 - ok. 3100 p.n.e.)
• Okres Wczesnodynastyczny (ok. 3100 - ok. 2686 p.n.e.)
• Stare Państwo (ok. 2686 - ok. 2181 p.n.e.)
• Pierwszy Okres Przejściowy (ok. 2181 - ok. 2133 p.n.e.)
• Średnie Państwo (ok. 2133 - ok. 1786 p.n.e.)
• Drugi Okres Przejściowy (ok. 1786 - ok. 1567 p.n.e.)
• Nowe Państwo (ok. 1567 - ok. 1085 p.n.e.)
• Trzeci Okres Przejściowy (ok. 1085 - 664 p.n.e.)
• Późne Państwo (664 - 332 p.n.e.)
• Epoka grecka - dynastia Lagidów (332 - 30 p.n.e.)
• Okres rzymski (30 p.n.e. - 395 r. n.e.)